Тәжірибемен бөлісу

Тұрақты даму стратегиясы аудан тұрғындарының өмір сапасын айтарлықтай жақсарта алады, жеке және қоғамдық деңгейде ұзақ мерзімді әл-ауқатты қамтамасыз етеді: қауіпсіз және салауатты орта құру, тұрғын үй жағдайларын жақсарту, таза су мен ауаға қолжетімділік, жұмыс орындарын құру, кәсіпкерлікті ынталандыру, көлік, энергетика және сумен жабдықтау жүйелерін дамыту, сондай-ақ мәдени дәстүрлер мен бірегейлікті сақтау.

Тұрақты даму стратегиясы кәсіпкерлерге ауданның болашақта қандай өзгерістер мен даму күтілетіні туралы түсінік береді. Бұл оларға өзгерістерге бейімделуге және өз іс-әрекеттерін жоспарлауға көмектеседі.

Тұрақты даму стратегиясы мемлекет пен қоғам тарапынан ерекше назар аударылатын басым даму бағыттары мен салаларын айқындайды. Осы салаларда жұмыс істейтін кәсіпкерлер қосымша ресурстарға, қаржыландыруға және қолдауға ие бола алады.

Бұдан бөлек, даму стратегиясы бизнес-қоғамдастық пен билік органдарының жақындасуына ықпал етеді, бұл ортақ табысқа бағытталған серіктестік пен ынтымақтастықты орнатуға септігін тигізуі мүмкін.

Ауданның тұрақты даму стратегиясын әзірлеу жүйелі дайындықтан және негізгі кезеңдерді айқындаудан басталуы тиіс. Бұл үдеріс келесі қадамдарды қамтиды:

1. Ағымдағы жағдайды талдау. Ауданның әлеуметтік, экономикалық және экологиялық ахуалын жан-жақты бағалап, негізгі мәселелерін, даму әлеуеті мен мүмкіндіктерін айқындау. 
2. Мақсаттар мен басымдықтарды анықтау. Стратегия арқылы қол жеткізілетін негізгі мақсаттар мен даму басымдықтарын белгілеу. 
3. Мүдделі тараптарды тарту. Тұрғындарды, бизнес өкілдерін, жергілікті атқарушы органдарды және басқа да мүдделі тараптарды стратегияны әзірлеу үдерісіне қатыстыру. Ол үшін қоғамдық талқылаулар, сауалнамалар мен консультациялар өткізу. 
4. Жұмыс тобын құру. Стратегияны әзірлеуге жауапты команданы қалыптастырып, оның құрамына қоғам өкілдерін, мемлекеттік органдарды және басқа да негізгі қатысушыларды енгізу. 
5. Деректерді жинау және талдау. Демографиялық жағдай, экономика, экология, инфрақұрылым және ауданның басқа да маңызды бағыттары бойынша деректерді жинап, жан-жақты талдау жүргізу. 
6. Нәтиже көрсеткіштерін белгілеу. Стратегияның іске асырылу тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін сандық және сапалық көрсеткіштерді анықтау. 
7. Стратегиялық мақсаттар мен іс-шараларды әзірлеу. Ауданның ұзақ мерзімді даму бағытын айқындайтын стратегиялық мақсаттарды белгілеп, оларды іске асыруға арналған нақты жобалар мен іс-шараларды әзірлеу. 
8. Қаржыландыру мен ресурстарды жоспарлау. Стратегияны жүзеге асыруға қажетті ресурстарды бағалап, қаржыландыру көздерін, серіктестік мүмкіндіктерін және инвестиция тарту тетіктерін айқындау. 
9. Іске асыру мерзімдерін белгілеу. Ұзақ мерзімді мақсаттарды қысқа, орта және ұзақ мерзімді кезеңдерге бөліп, іске асыру кестесін әзірлеу. 
10. Кері байланыс пен қатысуды қамтамасыз ету. Мүдделі тараптардың ұсыныстары мен пікірлерін ескеріп, стратегияны жетілдіру үшін тұрақты кері байланыс ұйымдастыру. 
11. Стратегияны бекіту және таныстыру. Әзірленген құжаттың тұрғындар, жергілікті атқарушы органдар және басқа да негізгі тараптар тарапынан қолдау табуын қамтамасыз етіп, оны таныстыру және ақпараттандыру жоспарын әзірлеу. 
12. Іске асыру және мониторинг. Стратегияны кезең-кезеңімен жүзеге асырып, орындалу нәтижелеріне тұрақты мониторинг жүргізу және қажет болған жағдайда түзетулер енгізу.

Ауданның тұрақты даму стратегиясын әзірлеу және бекіту үшін қор құру міндетті емес. Ең бастысы – ауданның тұрақты дамуына мүдделі белсенді тұрғындардан, жергілікті билік өкілдерінен, ақсақалдардан және бизнес қауымдастығының өкілдерінен құралған пікірлес топтың болуы.

Аудан тұрғындарын тұрақты даму стратегиясын әзірлеу үдерісіне тарту – маңызды әрі міндетті кезең. Ол үшін тұрғындар ауданның болашағына қатысты өз пікірлері, ұсыныстары мен алаңдаушылықтарын білдіре алатын қоғамдық тыңдаулар өткізуге болады. Сонымен қатар аудандық мәслихат депутаттары, қоғам белсенділері, саяси партиялардың өкілдері, ақсақалдар және басқа да мүдделі тараптардан тұратын жұмыс тобын құру ұсынылады. Бұл стратегияны бірлесіп әзірлеуге және оның қоғам тарапынан кең қолдау табуына мүмкіндік береді.
Распространение информации о процессе разработки и возможностях участия через локальные аккаунты в социальных сетях и мессенджерах поможет повысить осведомленность жителей.

Иә, ауданның тұрақты даму стратегиясын әзірлеу белгілі бір кәсіби білім мен құзыреттерді талап етеді. Тұрақты даму қағидаттарын түсіну және мүдделі тараптардың қатысуы маңызды болғанымен, арнайы білім мен тәжірибе стратегияны сапалы әзірлеуге және оны тиімді іске асыруға мүмкіндік береді. Пайдалы болатын негізгі құзыреттер мыналар:

• Талдау жүргізу дағдылары. Ауданның әлеуметтік-экономикалық жағдайын, даму әлеуеті мен негізгі мәселелерін бағалай білу, сондай-ақ негізгі көрсеткіштер мен стратегиялық мақсаттарды айқындау. 
• Жобаларды жоспарлау және басқару. Стратегияға енгізілген жобаларды жоспарлау, іске асыру барысын үйлестіру, ресурстарды тиімді пайдалану және белгіленген мерзімдердің сақталуын қамтамасыз ету. 
• Мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасау. Тұрғындармен, мемлекеттік органдармен, бизнес және азаматтық қоғам өкілдерімен тиімді жұмыс істей білу, қоғамдық талқылаулар мен консультациялар өткізу және әртүрлі пікірлерді ескеру. 
• Заңнаманы білу. Жергілікті, өңірлік және ұлттық деңгейдегі заңнаманы және нормативтік-құқықтық актілерді, сондай-ақ олардың стратегияны іске асыруға ықпалын түсіну.

Ауданның тұрақты даму стратегиясын әзірлеу барысында жергілікті тұрғындармен кездесулер ұйымдастыруға, кәсіби консультациялар мен сараптамалық жұмыстарды жүргізуге қаржылық қаражат қажет болуы мүмкін.
Алайда стратегияны әзірлеу үдерісіне аудан әкімдігі, бизнес қауымдастығы және басқа да белсенді тараптар өз ресурстарымен қатысқан жағдайда, қосымша қаржыландыру қажет болмауы да мүмкін.

Ауданның тұрақты даму стратегиясын әзірлеу барысында түрлі қиындықтар мен кедергілер туындауы мүмкін. Олардың негізгілері мыналар:

• Мүдделер мен пікірлердің әртүрлі болуы. Тұрғындар, бизнес қауымдастығы, мемлекеттік органдар және басқа да мүдделі тараптардың ауданның болашағына қатысты көзқарастары мен басымдықтары әртүрлі болуы мүмкін. Барлық тараптың пікірін ескеріп, ортақ келісімге келу оңай емес. 
• Деректер мен талдау материалдарының жеткіліксіздігі. Стратегияны әзірлеу үшін ауданның қазіргі жағдайы, даму әлеуеті мен негізгі мәселелері туралы өзекті әрі сенімді ақпарат қажет. Деректердің жеткіліксіз болуы сапалы талдау жүргізуге және тиімді жоспар құруға кедергі келтіреді. 
• Өзгерістерге қарсылық. Тұрақты даму аясындағы жаңа тәсілдер мен бастамаларды енгізу қалыптасқан жұмыс тәртібіне үйренген тараптардың қарсылығын тудыруы мүмкін. 
• Қатысу мен қолдаудың жеткіліксіздігі. Тұрғындардың, бизнес өкілдерінің және басқа да мүдделі тараптардың белсенді қатысуын қамтамасыз ету әрдайым оңай емес, әсіресе олар стратегияның нақты пайдасын бірден көрмеген жағдайда. 
• Үйлестірудің жеткіліксіздігі. Стратегияны іске асыру мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың, бизнес пен басқа да ұйымдардың өзара тиімді ынтымақтастығын талап етеді. Үйлестірудің жеткіліксіз болуы іске асыру үдерісін баяулатуы мүмкін. 

Бұл қиындықтарды еңсеру үшін жан-жақты жоспарлау, барлық мүдделі тараптарды тарту, ашықтық қағидаттарын сақтау, икемділік таныту және өзара ынтымақтастыққа дайын болу маңызды.

Ауданның тұрақты даму стратегиясының ұзақ мерзімді іске асырылуын қамтамасыз ету үшін оны аудандық мәслихаттың шешімімен бекіту қажет. Бұл стратегияның жергілікті атқарушы органдар (аудан әкімдігі) басшылығы ауысқан жағдайда да өзектілігін сақтап, жүйелі түрде іске асырылуына мүмкіндік береді.

Қор ауданның әлеуметтік-экономикалық жағдайына сапалы талдау жүргізілген жағдайда тұрақты даму стратегиясын әзірлеуге және оны тұжырымдауға әдістемелік қолдау көрсете алады.